Kwiecień 13, 2015      21:08

Jesteś tutaj

Mówiące paluszki


mówiące paluszki integracja sensoryczna
0

1494

0

1

Wykorzystanie znaków języka migowego w przedszkolu jako metody wspierającej rozwój umiejętności w obszarze wizualno-przestrzennym - eksperyment pedagogiczny - program "Mówiące paluszki"

We wrześniu 2008 roku wspólnie z koleżanką  logopedą - Danutą Zielińską pracującą na co dzień z młodzieżą niesłyszącą opracowałyśmy wstępny projekt programu realizowanego w placówce przedszkolnej, którego celem było  - poprzez wykorzystanie w  zabawie i zajęciach dydaktycznych znaków języka migowego- wspieranie ogólnego rozwoju dziecka. Inspiracją do powstania programu były pojawiające się w prasie naukowej informacje na temat wykorzystania znaków języka migowego w komunikacji z dziećmi w wieku niemowlęcym („Sign with your baby” ; „Bobomigi”). Nasz program skierowany był do dzieci starszych i w większości posługujących się sprawnie językiem  mówionym.  Zadania, jakie postawiłyśmy sobie za cel przy realizacji tegoż programu  to: rozwijanie umiejętności w zakresie małej motoryki i precyzji ruchu, obustronnej koordynacji ruchowej i świadomości własnego ciała, kształtowanie umiejętności w obszarze wizualno-przestrzennym – ćwiczenia w zakresie synchronizacji współpracy obu półkul mózgowych, rozwijanie komunikacji pozawerbalnej  oraz wyrównywanie dysharmonii rozwojowych dziecka poprzez stymulowanie obu półkul. Program ten realizowany był w grupie integracyjnej dzieci czteroletnich, jego celem było więc również kształtowanie postawy otwartości i akceptacji wobec osób porozumiewających się w inny – pozawerbalny – sposób oraz eliminowanie lęku przed kontaktem z nową, nieznaną sytuacją społeczną.

 

Gest jest naturalnym etapem rozwoju dziecka, pierwszym sposobem komunikacji, wyrażania emocji, potrzeb i oczekiwań. To dzięki niemu rodzice odczytują pierwsze pozawerbalne komunikaty ze strony swojego dziecka. Na długo przed pojawieniem się pierwszych słów dziecko wyciąga rączki, prosząc, by je przytulić, wskaże palcem przedmiot, o który prosi, pomacha na pożegnanie.

W kolejnych etapach życia często komunikacji słownej towarzyszy mowa ciała, nasze słowa wspierane są gestem.

Jak dowodzą badania naukowców (Bouvet,1996) mowa człowieka rozwinęła się właśnie z gestów. Nasz mózg osiągnął obecne rozmiary i przybliżoną do współczesnej liczbę szarych komórek ok. 200 lat temu, a mowa rozwinęła się dopiero 50 tys. lat temu. Jak wynika z tych danych przez prawie 150 tys. lat byliśmy więc praktycznie niemi a więc w celach komunikacyjnych posługiwaliśmy się rękami. Dlatego też właśnie wewnętrzna część naszych dłoni, bez względu na kolor skóry, pozostaje jasna, by dłonie były widoczne po zmroku.

 

Program  „Mówiące paluszki” ma na celu wykorzystanie naturalnej potrzeby gestykulacji, mowy ciała w celu kształtowania umiejętności w obszarze wizualno - przestrzennym a co z tego wynika ćwiczenie synchronizacji współpracy obu półkul mózgowych. Program ten, wykorzystując wybrane znaki języka migowego, ma na celu pobudzenie współpracy między półkulowej a tym samym kształtowanie orientacji przestrzennej i koordynacji oko-ręka. Jak dowodzą badania naukowców z ostatnich lat (Daniels, 2001) miganie ułatwia i przyspiesza naukę czytania, pisania oraz liczenia.

Dzieci do których migano w wieku niemowlęcym i wczesno dziecięcym, dzieci, u których rozwój mowy wspierany był gestem, dzięki treningowi mózgu rozwijają się lepiej i szybciej, mają wyższy iloraz inteligencji niż ich rówieśnicy, u których mowa rozwijała się bez języka migowego. Poprawia się też pamięć, rozwija wyobraźnia i zdolność koncentracji, łatwiej przychodzi nauka czytania, pisania, liczenia i do minimum zmniejsza się ryzyko dysleksji.

Program „Mówiące paluszki” służy jednocześnie przybliżeniu dzieciom grupy osób niesłyszących, posługującej się w komunikacji językiem niewerbalnym ( język migowy). Wprowadzone znaki języka migowego pomagają w integracji świata ludzi słyszących i niesłyszących, otwierają na odmienność. Kształtowanie postawy otwartości i akceptacji na różnego typu niepełnosprawności wydaje się nam szczególnie istotnym elementem kształcenia i wychowania dzieci w wieku przedszkolnym, gdyż dzieci w tym wieku niejako naturalnie akceptują  „inność” – co ma istotne znaczenie zwłaszcza w grupach integracyjnych.

Do programu dołączone jest narzędzie ewaluacyjne sprawdzające przyrost umiejętności koordynacji wzrokowo – ruchowej . Jest to test „Developmental Test of Visual-Motor Integration”  by Keith E. Berry and Norman A. Buktenica.

 

Przeprowadzony eksperyment  składał się z trzech etapów:

  1. Wrzesień 2008 - przeprowadzenie pierwszego badania określającego poziom rozwoju koordynacji wzrokowo – ruchowej z wykorzystaniem  Testu Koordynacji Wzrokowo – Ruchowej K. Berry („Developmental Test of Visual-Motor Integration”  by Keith E. Berry and Norman A.)
  2. Przeprowadzenie 10 - miesięcznego cyklu zajęć z wykorzystaniem wybranych znaków języka migowego dopasowanych tematycznie do treści programowych realizowanych w grupie przedszkolnej 4-latków.
  3. Czerwiec 2009 - przeprowadzenie ponownych badań poziomu rozwoju koordynacji wzrokowo – ruchowej z wykorzystaniem Testu Koordynacji Wzrokowo – Ruchowej K. Berry.

 

Zobacz tabele

Wnioski z badań:

  • W pierwszym badaniu ogółem grupa uzyskała wynik /-1,27/ miesiąca poniżej wieku, w drugim badaniu uzyskano wyniki /+2,5/  miesiąca powyżej wieku, co ogólnie daje wzrost kompetencji w zakresie koordynacji wzrokowo-ruchowej /+3 ,77/ miesiąca.
  • W grupie 18 dzieci u 14 odnotowano wzrost poziomu koordynacji wzrokowo – ruchowej, w tym u 4 dzieci wzrost kompetencji powyżej 12 miesięcy.
  • Z grupy 9 dzieci, które w pierwszym badaniu miały wynik poniżej normy wiekowej, po 10 miesiącach realizacji programu 7 osiągnęło poziom kompetencji stosowny do wieku lub powyżej.

 

Podsumowanie:

Od 2008 roku w naszym przedszkolu w pracy z dziećmi w różnych grupach wiekowych wykorzystujemy elementy programu „Mówiące paluszki” jako alternatywnego sposobu na wspieranie rozwoju dziecka w obszarze obustronnej koordynacji, pobudzenia współpracy między półkulowej a tym samym kształtowanie orientacji przestrzennej i koordynacji oko-ręka.  Efekty prowadzonych działań  korelują z wynikami pierwszych badań przeprowadzonych w czerwcu 2009 roku. Dzieci zajęcia te traktują jako formę dobrej zabawy i z dużą łatwością przyswajają znaki języka migowego w połączeniu z mową i śpiewem. W grupach w których prowadzone są regularnie tego typu  zajęcia obserwuje się przyrost kompetencji w wyżej wymienionych obszarach.

Bibliografia:
 
(Bouvet, 1996): Bouvet D., Mowa dziecka. Wychowanie dwujęzykowe dziecka niesłyszącego, WSiP, Warszawa, 1996
(Daniels, 2001): Daniels, Marilyn, Sign Language Advantage, “Sign Language Studies” Gallaudet University Press, Volume 2, Number 1, Fall 2001
CAPTCHA
Pytanie weryfikujące czy aby na pewno jesteś człowiekiem, zadawane w celu zabezpieczenia przed spamem.
Image CAPTCHA
Wpisz litery pokazane na obrazku

Szukaj

Formularz wyszukiwania

CAPTCHA
Pytanie weryfikujące czy aby na pewno jesteś człowiekiem, zadawane w celu zabezpieczenia przed spamem.
Image CAPTCHA
Wpisz litery pokazane na obrazku

Popularne Artykuły


Ostatnie Tweety