Nie wszystko, co wygląda jak ADHD, jest ADHD.

Nie wszystko, co wygląda jak ADHD, jest ADHD. Międzynarodowa Konferencja SI 2026 o wczesnej diagnozie, regulacji i uważnym patrzeniu na dziecko.

24 października 2026 roku w Warszawie odbędzie się Międzynarodowa Konferencja Integracji Sensorycznej. Tegoroczna edycja koncentruje się na jednym z najważniejszych, ale też wymagających szczególnej odpowiedzialności diagnostycznej tematów: podobieństwach i różnicach między zachowaniami związanymi z trudnościami w modulacji sensorycznej a objawami obserwowanymi w ADHD. W centrum zainteresowania znajdzie się dziecko – jego układ nerwowy, regulacja, uwaga, aktywność ruchowa i możliwości wczesnego wsparcia.

Są dzieci, które niemal bez przerwy pozostają w ruchu. Wstają od stolika, biegają, wspinają się, dotykają przedmiotów, poszukują doświadczeń ruchowych. Są też takie, które łatwo tracą koncentrację, silnie reagują na bodźce, szybko przechodzą od spokoju do pobudzenia albo mają trudność z powrotem do równowagi po intensywnym doświadczeniu.

Z perspektywy dorosłego zachowania te bywają opisywane bardzo podobnie: „nie może usiedzieć”, „nie słucha”, „ciągle się rozprasza”, „jest impulsywny”, „wszędzie go pełno”.

Jednak podobny obraz zachowania nie musi oznaczać tego samego mechanizmu.

I właśnie w tym miejscu zaczyna się temat tegorocznej Międzynarodowej Konferencji SI.

Organizatorzy chcą przyjrzeć się zaburzeniom modulacji sensorycznej, procesom regulacji pobudzenia oraz ich możliwym związkom z koncentracją uwagi, aktywnością ruchową i reaktywnością emocjonalną. Ważnym elementem będzie diagnostyka różnicowa – rozumienie, kiedy obserwowane zachowania mogą mieć związek z funkcjonowaniem sensorycznym, a kiedy wymagają spojrzenia w kierunku ADHD lub innych trudności neurorozwojowych.

Zanim nazwiemy zachowanie, spróbujmy zrozumieć jego przyczynę

To podejście jest mi szczególnie bliskie.

Obserwując dziecko, najpierw dostrzegamy jego zachowanie. Znacznie trudniej odpowiedzieć na pytanie, co za tym zachowaniem stoi. Dziecko biega. Nie koncentruje się. Reaguje gwałtownie. Poszukuje ruchu. Nie potrafi czekać. Szybko się pobudza.

Tymczasem zachowanie jest informacją, a nie diagnozą.

Nadmierna aktywność ruchowa, zmienność uwagi czy impulsywność mogą pojawiać się w różnych obrazach klinicznych. Dlatego jednym z najważniejszych pytań nie powinno być wyłącznie: „co robi dziecko?”, ale również: „dlaczego jego układ nerwowy właśnie w ten sposób odpowiada na wymagania otoczenia?”

Konferencja ma stworzyć przestrzeń do rozmowy o neurofizjologicznych mechanizmach regulacji, roli interocepcji, modulacji sensorycznej, układu przedsionkowego i proprioceptywnego, funkcjach wykonawczych, kontroli posturalnej czy funkcjonowaniu sensomotorycznym. Równocześnie organizatorzy wyraźnie zaznaczają, że integracja sensoryczna nie ma być przedstawiana jako zamiennik diagnozy ADHD. 

I to rozróżnienie jest niezwykle istotne.

Międzynarodowi eksperci i różne perspektywy patrzenia na regulację

Jedną z największych wartości tegorocznego wydarzenia będzie zestawienie perspektyw specjalistów z różnych obszarów i krajów.

Wśród zagranicznych prelegentów znalazła się Valeria Isaac z Chile – terapeutka zajęciowa i specjalistka Ayres Sensory Integration®, związana z International Council for Education in Ayres Sensory Integration. Jej wystąpienie „Neurofizjologia samoregulacji i uwagi: Interakcje sieci neuronalnych i funkcji umożliwiające adaptacyjne zachowanie” obejmie m.in. rozwój sieci funkcji wykonawczych, rolę pobudzenia mózgu, regulację stanu pobudzenia, korę przedczołową oraz rozwój uwagi we wczesnym dzieciństwie. 

Z Brazylii przyjedzie Thais Caroline Pereira, terapeutka zajęciowa specjalizująca się w integracji sensorycznej i interocepcji. Jej wystąpienie będzie dotyczyło różnic pomiędzy nadmierną czujnością a hiperaktywnością. To ważne zagadnienie, ponieważ zachowanie dziecka znajdującego się w stanie nadmiernej czujności może z zewnątrz przypominać nadruchliwość, podczas gdy mechanizmy stojące za reakcją mogą być odmienne. W programie znalazły się m.in. interocepcja, systemy sygnalizowania zagrożenia, reaktywność, lęk, sztywność poznawcza, homeostaza oraz strategie ograniczania nadmiernej czujności.

Kolejna międzynarodowa perspektywa dotyczyć będzie samego procesu terapii. Judith Abelenda, terapeutka zajęciowa z ponad trzydziestoletnim doświadczeniem klinicznym i zaawansowanym przygotowaniem w Ayres Sensory Integration® oraz DIRFloortime®, przedstawi wykład „Wspieranie zaangażowania i regulacji w terapii integracji sensorycznej we wczesnym okresie rozwoju: Interaktywna rola terapeuty”. W centrum znajdą się m.in. dostrojenie terapeuty do dziecka, współregulacja, zabawa, autonomia, motywacja oraz odpowiednie dopasowywanie poziomu wyzwania podczas terapii. 

W wydarzeniu uczestniczyć będzie również Irene Bressan z Włoch, certyfikowana terapeutka ASI®, związana przez lata z włoskim Stowarzyszeniem Integracji Sensorycznej SENSiS, która weźmie udział w panelu dyskusyjnym.

Wśród zagranicznych prelegentów znajdzie się również Kathryn Leigh Smith (Kath Smith) z Wielkiej Brytanii – konsultantka i terapeutka zajęciowa z ponad 30-letnim doświadczeniem, dyrektorka ASI Wise oraz The Sensory Project, międzynarodowa wykładowczyni i badaczka. Jej działalność łączy praktykę kliniczną, edukację i rozwój Integracji Sensorycznej Ayres (ASI). Kath prowadzi szkolenia dla specjalistów, jest związana z programem certyfikacyjnym CLASI, działa w zarządzie ICE-ASI i uczestniczy w tworzeniu międzynarodowych standardów edukacji w zakresie ASI. Pełni także funkcję regionalnej liderki dla Wielkiej Brytanii i Irlandii w międzynarodowym projekcie gromadzenia danych normatywnych EASI. Jest również założycielką The Sensory Project i współtwórczynią narzędzi klinicznych, takich jak Sensory Ladders, Sensory Spiders i Grids.

Perspektywę naukową i kliniczną poszerzy dr Aymen Balıkçı z Turcji – fizjoterapeuta, naukowiec i wykładowca specjalizujący się w integracji sensorycznej, wczesnej interwencji i neurorozwoju. Jest doktorem fizjologii, magistrem terapii zajęciowej, prezesem Tureckiego Stowarzyszenia Integracji Sensorycznej oraz międzynarodowym instruktorem programu certyfikacyjnego CLASI Ayres Sensory Integration®. Jest również twórcą podejścia HEP® (Homeostasis–Enrichment–Plasticity), modelu wczesnej interwencji dla niemowląt i małych dzieci z grup ryzyka zaburzeń rozwojowych.

Podczas konferencji przedstawi wykład „Móżdżek jako okno na ADHD: powiązania między modulacją sensoryczną, planowaniem motorycznym, samoregulacją, funkcjami poznawczymi a funkcjonowaniem społecznym”.

Móżdżek coraz częściej rozpatrywany jest nie tylko w kontekście równowagi i koordynacji ruchowej. Podczas wystąpienia dr Balıkçı pokaże jego udział m.in. w modulacji sensorycznej, planowaniu motorycznym, przewidywaniu, uwadze, funkcjach wykonawczych, regulacji emocji i poznaniu społecznym. Szczególną uwagę poświęci subtelnym, wczesnym trudnościom motorycznym – takim jak słaba organizacja ruchu, trudności z planowaniem motorycznym czy kontrolą postawy.

Co ważne, nie będą one przedstawiane jako predyktory ADHD, lecz jako obserwowalne sygnały, które mogą skłaniać do uważniejszego przyglądania się rozwojowi dziecka. Wykład ma przesunąć perspektywę z pytania: „Jak dziecko się porusza?” w kierunku: „Co organizacja sensomotoryczna dziecka może nam powiedzieć o rozwoju uwagi i samoregulacji?”.

KATIS i pytanie o jak najwcześniejsze rozpoznawanie trudności

Istotną częścią konferencji będzie temat dzieci najmłodszych.

Beata Mendygrał-Lewicka, prezes Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Integracji Sensorycznej, przedstawi wystąpienie poświęcone systemowi KATIS i możliwości jego wykorzystania we wczesnej identyfikacji profilu sensorycznego dziecka.

To temat szczególnie interesujący w odniesieniu do młodszych dzieci. Nadmierna ruchliwość, poszukiwanie intensywnych bodźców, trudność z wyciszeniem, zmienność koncentracji czy impulsywne reakcje emocjonalne mogą być sygnałami wymagającymi pogłębionej obserwacji.

Co ważne, w programie konferencji wyraźnie podkreślono, że KATIS nie będzie przedstawiany jako narzędzie służące do diagnozowania ADHD. Ma natomiast wspierać rozumowanie kliniczne, obserwację funkcjonowania dziecka, wywiad z rodzicem i tworzenie profilu jego potrzeb sensorycznych oraz rozwojowych. 

To rozróżnienie warto zapamiętać: nie chodzi o poszukiwanie jednej etykiety dla zachowania dziecka, lecz o możliwie dokładne zrozumienie jego funkcjonowania.

Koncentracja to nie tylko „siedzenie spokojnie”

Kolejny obszar dotyczyć będzie relacji pomiędzy modulacją sensoryczną, uwagą i kontrolą posturalną.

W programie znalazła się prelekcja Katarzyny Zawady: „Zaburzenia modulacji sensorycznej a trudności w koncentracji uwagi i kontroli posturalnej u dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Znaczenie diagnozy z wykorzystaniem Polskich Standaryzowanych Testów Integracji Sensorycznej.”

Omówione zostaną zależności między przetwarzaniem sensorycznym a kontrolą posturalną oraz możliwości diagnostyki różnicowej z wykorzystaniem Polskich Standaryzowanych Testów Integracji Sensorycznej. 

To perspektywa przypominająca o czymś, co w praktyce terapeutycznej ma ogromne znaczenie: koncentracja nie funkcjonuje w oderwaniu od ciała.

Odruchy pierwotne i ADHD – co rzeczywiście mówi nam aktualna wiedza?

Jednym z tematów, który z pewnością wzbudzi zainteresowanie uczestników, będzie wystąpienie Joanny Rybackiej, fizjoterapeutki pediatrycznej i autorki koncepcji MPI MOVE PLAY INTEGRATE – Integracja odruchów przez zabawę.

Jej wykład „Aktywność odruchów pierwotnych a ADHD – aktualny stan wiedzy i znaczenie kliniczne dla wczesnej interwencji” ma być poświęcony aktualnym badaniom dotyczącym zależności pomiędzy aktywnością odruchów pierwotnych, funkcjonowaniem sensomotorycznym i objawami ADHD.

To ważne sformułowanie: zależności, nie prosta relacja przyczynowo-skutkowa.

Prelegentka ma przedstawić funkcje rozwojowe odruchów, ich znaczenie dla organizacji ruchu i kontroli posturalnej oraz omówić ich potencjalne znaczenie jako markerów neurorozwojowych. Celem wystąpienia będzie pokazanie, jak ocena funkcjonowania sensomotorycznego może wspierać wczesną identyfikację dzieci wymagających dalszej diagnostyki i pomocy terapeutycznej. 

Kiedy terapeuta powinien skierować dziecko do dalszej diagnostyki?

Bardzo praktyczny wymiar będzie miało wystąpienie Aleksandry Kaczmarek, psycholożki klinicznej, prowadzącej Centrum Psychoterapii Ben i współtworzącej Centrum Terapii Kobiety i Dziecka ALMA. W swojej pracy zajmuje się m.in. ADHD, rozwijając diagnostykę oraz psychoedukację wspierającą leczenie pacjentów.

Jej wykład „ADHD u dziecka w gabinecie terapeuty – jak rozpoznać sygnały i kiedy skierować do specjalisty. Praktyczne ujęcie oparte na najnowszych badaniach” dotknie problemu, z którym terapeuci pracujący z dziećmi spotykają się coraz częściej.

Gdzie przebiega granica pomiędzy trudnościami sensorycznymi i rozwojowymi a objawami, które powinny skłonić specjalistę do poszerzenia diagnostyki w kierunku ADHD?

Aleksandra Kaczmarek pokaże, na jakie sygnały zwracać uwagę podczas obserwacji dziecka, kiedy warto rekomendować rodzicom pogłębioną diagnostykę i jak wspierać dziecko, nie wchodząc jednocześnie w kompetencje diagnosty. Ważnym elementem wystąpienia będzie również współpraca z rodzicami oraz innymi specjalistami.

To szczególnie istotny temat dla terapeutów SI. Zadaniem terapeuty nie jest przecież wyjaśnianie każdego zachowania dziecka przez pryzmat przetwarzania sensorycznego. Równie ważna jest umiejętność rozpoznania momentu, w którym obserwowane trudności wykraczają poza zakres naszych kompetencji i wymagają spojrzenia innego specjalisty.

Właśnie dlatego ten wykład dobrze uzupełnia pozostałe wystąpienia konferencji – obok neuronauki, integracji sensorycznej i wczesnej interwencji pojawia się bardzo konkretne pytanie kliniczne: co zrobić z tym, co widzimy w gabinecie?

Najważniejsza rozmowa może rozpocząć się podczas panelu

Szczególnie wartościowym punktem programu będzie panel dyskusyjny.

Jego moderatorką będzie dr Marta Wiśniewska – pedagożka specjalna, logopedka, instruktorka senior i terapeutka integracji sensorycznej, adiunkt Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. W panelu spotkać mają się perspektywy integracji sensorycznej, terapii zajęciowej, wczesnej interwencji oraz psychiatrii dzieci i młodzieży. 

Pytanie będzie trudne, ale potrzebne: kiedy wczesna hiperaktywność może być związana z dysregulacją sensoryczną, a kiedy obserwujemy cechy rozwijającego się ADHD?

Dyskusja obejmie m.in. wpływ modulacji sensorycznej na pobudzenie autonomiczne i zachowanie, znaczenie układu przedsionkowego i proprioceptywnego dla uwagi i kontroli motorycznej, diagnostykę różnicową oraz różnice w podejściu terapeutycznym. 

To właśnie interdyscyplinarność może być jednym z najważniejszych elementów tego spotkania.

Bo dziecko nie funkcjonuje w podziale na specjalizacje.

Wczesna interwencja – ale oparta na odpowiedzialnej diagnozie

Tegoroczna konferencja stawia mocny akcent na wczesną interwencję. Jednocześnie warto uważać, by nie interpretować tego hasła jako potrzeby jak najszybszego „przypisania” dziecku określonego zaburzenia.

Powinno chodzić o coś odwrotnego.

O jak najwcześniejsze zauważenie trudności i możliwie precyzyjne zrozumienie ich źródła.

Dziecko, które nieustannie poszukuje ruchu, może potrzebować czegoś innego niż dziecko, którego nadruchliwość ma inne podłoże. Dziecko silnie reagujące na hałas może wymagać innego wsparcia niż dziecko, którego trudność z utrzymaniem uwagi wynika z odmiennych mechanizmów.

Dlatego tak istotne są obserwacja, diagnostyka różnicowa i współpraca specjalistów.

Nie wszystko jest SI. Nie wszystko jest ADHD.

To zdanie najlepiej oddaje kierunek, w którym będzie zmierzała tegoroczna dyskusja.

Na stronie konferencji pojawia się bardzo ważna myśl: nie wszystko, co wygląda jak ADHD, jest ADHD, ale też nie każde takie zachowanie należy tłumaczyć modulacją sensoryczną. 

Jako terapeutka i osoba od kilku lat zajmująca się tematyką integracji sensorycznej uważam, że właśnie tego rodzaju rozmów nasze środowisko potrzebuje najbardziej.

Nie rozmów o tym, która specjalizacja „ma rację”.

Potrzebujemy rozmów o dziecku.

O tym, co dzieje się w jego układzie nerwowym. O tym, co widzimy podczas badania i obserwacji. O tym, czego jeszcze nie wiemy. O granicach naszych kompetencji. O momencie, w którym należy poszerzyć diagnostykę. I wreszcie – o tym, jak różni specjaliści mogą połączyć swoją wiedzę, zamiast konkurować ze sobą o wyjaśnienie zachowania dziecka.

Dlatego 24 października 2026 roku warto spotkać się w Warszawie nie tylko po to, żeby wysłuchać kolejnych wykładów.

Warto spotkać się, żeby zadawać trudne pytania.

Bo wczesna interwencja ma największą wartość wtedy, kiedy poprzedza ją uważne, odpowiedzialne i interdyscyplinarne rozumienie dziecka.

Tutaj znajdą Państwo więcej informacji o Konferencji empis.pl.