Wielkanoc to idealny moment, aby podarować dzieciom coś więcej niż tylko słodkości. Zamiast kolejnej czekolady, warto sięgnąć po prezenty, które wspierają rozwój, wyciszają i jednocześnie dostarczają mnóstwo radości. Wybór prezentu dla dziecka nie powinien być przypadkowy. Dotyczy to szczególnie zabawek sensorycznych, które – odpowiednio dobrane – mogą wspierać rozwój, regulację i codzienne funkcjonowanie dziecka. Przy […]

Kiedy mówimy o trudnościach z koncentracją uwagi, najczęściej wyobrażamy sobie dziecko z zaburzeniami rozwojowymi, niepełnosprawnościami, zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, uszkodzeniami centralnego układu nerwowego czy dysleksją rozwojową –  w takim przypadku wymagana jest specjalistyczna terapia. Mogą one jednak dotyczyć również uczniów bez diagnoz czy opinii. Co więcej, trudności z koncentracją są jednym z najczęstszych problemów, z którymi […]

Małe ząbki, szybkie paluszki,  czyli o szczypaniu dzieci i gryzieniu w oczach terapeuty integracji sensorycznej

Są takie momenty w rodzicielstwie, kiedy człowiek czuje się bardziej jak negocjator w strefie konfliktu niż opiekun małego dziecka. Jednego dnia przytulasy, drugiego… „AŁA!”. Szczypanie. Gryzienie. I to niekoniecznie złośliwe, często zupełnie „znikąd”. Jeśli brzmi znajomo, to spokojnie: nie jesteście sami. A co ważniejsze  to zachowanie zwykle coś mówi. I warto się temu przyjrzeć nie jak problemowi do „wyplenienia”, ale jak wiadomości od układu nerwowego dziecka.

Dlaczego dzieci szczypią i gryzą?

Z perspektywy integracji sensorycznej (czyli tego, jak mózg odbiera, porządkuje i wykorzystuje bodźce z ciała i otoczenia), szczypanie i gryzienie to często sposób na regulację.

Małe dzieci, szczególnie w wieku żłobkowym i przedszkolnym, dopiero uczą się: rozpoznawać swoje emocje, radzić sobie z napięciem czy komunikować potrzeby. A że słowa czasem jeszcze nie nadążają za emocjami… w ruch idą zęby i palce.

Z punktu widzenia SI, mogą tu działać różne mechanizmy:

1. Poszukiwanie bodźców
   Niektóre dzieci potrzebują więcej intensywnych wrażeń, żeby poczuć swoje ciało. Gryzienie i szczypanie dostarcza bardzo wyraźnych bodźców dotykowych i proprioceptywnych (czyli czucia głębokiego). To trochę jak „podkręcenie głośności” w układzie nerwowym.
2. Nadwrażliwość i przeciążenie
   Paradoksalnie  inne dzieci reagują tak, bo mają za dużo bodźców. Hałas, tłum, zmiana planu… i układ nerwowy mówi: „Nie ogarniam!”. Wtedy szczypnięcie może być formą rozładowania napięcia.
3. Trudności w regulacji emocji
   Frustracja, złość, zazdrość, ekscytacja,  wszystko to może „wylać się” przez ciało. Dziecko nie mówi: „Jestem przebodźcowany i potrzebuję regulacji”. Ono… szczypie.
4. Komunikacja
   Czasem to po prostu komunikat: „Zauważ mnie”, „Nie podoba mi się to”, „Chcę tej zabawki”.

Czy to tylko integracja sensoryczna?

Nie zawsze. I tu ważna rzecz: szczypanie i gryzienie nie mają jednej przyczyny.

Oprócz integracji sensorycznej mogą wchodzić w grę:

• rozwój emocjonalny (norma wieku),
• temperament dziecka,
• sytuacja w grupie (np. żłobek/przedszkole),
• trudności w komunikacji (np. opóźniony rozwój mowy),
• napięcia w relacjach.

Czasem więc oprócz terapeuty SI warto skonsultować się także z psychologiem dziecięcym, szczególnie jeśli zachowanie ma wyraźny związek z emocjami i relacjami.

Co powinno zaniepokoić?

Nie każde ugryzienie to sygnał alarmowy. Dzieci testują, eksperymentują, uczą się.

Ale warto się zatrzymać i przyjrzeć bliżej, jeśli:

• zachowania są bardzo częste i intensywne,
• dziecko nie reaguje na próby zatrzymania,
• pojawiają się silne reakcje emocjonalne (np. wybuchy, autoagresja),
• dziecko wydaje się ciągle „na wysokich obrotach” albo przeciwnie, bardzo wycofane,
• zachowanie utrzymuje się długo mimo prób wsparcia,
• pojawiają się inne trudności (np. ze snem, jedzeniem, koncentracją).

W takich sytuacjach warto skonsultować się ze specjalistą, nie po to, żeby „przypiąć etykietkę”, ale żeby lepiej zrozumieć dziecko.

Co dziecko próbuje nam powiedzieć?

Gdybyśmy mieli przetłumaczyć szczypanie i gryzienie na język dorosłych, mogłoby to brzmieć tak:

• „Potrzebuję mocnych bodźców!”
• „Jest mi za dużo!”
• „Nie umiem powiedzieć, że jestem zły!”
• „Zauważ mnie!”
• „Pomóż mi się uspokoić!”

I to jest klucz,  nie zatrzymywać się na „nie wolno”, tylko szukać: dlaczego?

Co można zrobić w domu?

Tu zaczyna się dobra wiadomość: naprawdę sporo. Zamiast walczyć z zachowaniem, warto dać dziecku alternatywy i regulację.

W dalszej części artykułu przeczytasz praktyczne wskazówki co możesz zrobić w domu, a także kiedy domowe sposoby to za mało i trzeba udać się specjalisty.

I Jeszcze na koniec, pamiętaj:

Jeśli Wasze dziecko szczypie albo gryzie, to nie znaczy, że „coś poszło nie tak”. To znaczy, że jego układ nerwowy intensywnie się rozwija… i czasem robi to w sposób, który boli (dosłownie).

Waszą rolą nie jest bycie perfekcyjnym rodzicem, tylko wystarczająco dobrym tłumaczem świata  takim, który pomaga dziecku zrozumieć siebie.

Zachęcamy do obejrzenia filmu dołączonego do artykuły: o aktywnościach, które warto wprowadzić w domu, gdy dziecko szczypie lub gryzie.

Bardzo wielu rodziców, którzy trafiają do gabinetu w trakcie wywiadu, zadaje podobne pytania. Dlaczego moje dziecko reaguje tak, a nie inaczej? Dlaczego w przedszkolu czy w szkole potrafi funkcjonować spokojnie i zgodnie z zasadami, a w domu jego reakcje są bardzo intensywne i trudne do opanowania? Dlaczego jednego dnia pewne sytuacje są dla dziecka do […]

Projektowanie przestrzeni terapeutycznej w terapii integracji sensorycznej to znacznie więcej niż wybór sprzętu i wyposażenia. To proces tworzenia środowiska, które wspiera rozwój dziecka, sprzyja relacji terapeutycznej oraz umożliwia dostarczanie bogatych doświadczeń sensorycznych. O tym, jak powinna wyglądać dobrze zaprojektowana sala SI, jakie błędy zdarzają się najczęściej oraz w jaki sposób rodzice mogą wspierać rozwój sensoryczny […]

Wielu rodziców widząc, że ich dziecko z dnia na dzień wyklucza ze swojej diety kolejne pokarmy, zaczyna niepokoić się i szukać specjalistycznego wsparcia w tym zakresie. Bardzo często słyszą wówczas „Spokojnie, to tylko neofobia”. Czy faktycznie rodzic powinien zachować spokój? Czy może jednak powinien szukać wsparcia u innego specjalisty? Naturalny etap w rozwoju dziecka Neofobia […]

Współczesne dzieci coraz rzadziej mają okazję do swobodnego, wielozmysłowego kontaktu z naturą. Ograniczona przestrzeń, tempo życia oraz długie miesiące jesienno-zimowe sprawiają, że doświadczenia sensoryczne bywają ubogie i mało różnorodne. Odpowiedzią na te potrzeby jest Sensobus – innowacyjny projekt mobilnych zajęć sensorycznych, który przywozi naturę bezpośrednio do przedszkoli, żłobków i szkół. Czym jest Sensobus? Sensobus to […]

Jako rodzic najlepiej znasz swoje dziecko. To Ty obserwujesz jego codzienne reakcje, emocje, zachowania i sposób radzenia sobie z wyzwaniami. Czasami jednak możesz mieć poczucie, że coś Cię niepokoi – że Twoje dziecko reaguje silniej niż rówieśnicy, unika pewnych aktywności albo przeciwnie – stale potrzebuje intensywnych wrażeń. W tym artykule na konkretnych przykładach szczegółowo omówimy […]