Są takie poranki, kiedy wszystko dzieje się naraz. Jedno dziecko nie może znaleźć skarpetki, drugie właśnie odkryło, że ta bluzka „gryzie”, a rodzic patrzy na zegarek i zastanawia się, czy da się teleportować do przedszkola. I właśnie w takich momentach łatwo pomyśleć: „Muszę go jakoś ominąć przez tę trudność, żebyśmy tylko wyszli z domu”. Tyle […]

W gabinetach terapeutycznych, poradniach i szkołach często spotykamy dzieci, którym trudno jest przez dłuższy czas utrzymać prawidłową pozycję przy stoliku. Dziecko zsuwa się z krzesła, opiera brzuch o blat, podpiera głowę ręką albo zaplata nogi o krzesło. Często się poprawia, wierci, zmienia pozycję. Z boku może wyglądać tak, jakby nie chciało siedzieć spokojnie albo nie […]

Sala przedszkolna to miejsce, w którym dzieci spędzają dużą część dnia. Bawią się, uczą, odpoczywają i pracują w grupie. Dlatego jej urządzenie ma znaczenie nie tylko dla wyglądu pomieszczenia, ale też dla codziennego funkcjonowania dzieci. W sali łatwo zgromadzić zbyt wiele rzeczy. Kolorowe plansze, dekoracje, zabawki, książki i pomoce mogą sprawić, że otoczenie staje się […]

Wakacje mają swoje prawa.  Późniejsze śniadania, spontaniczne wyjścia, zasypianie wtedy, kiedy wszyscy są już naprawdę zmęczeni, dużo ruchu, dużo słońca, wyjazdy, goście, lody zamiast obiadu i pytanie: „A jaki dziś jest dzień?”. A potem nagle pojawia się wrzesień. Budzik. Ubieranie. Śniadanie. Buty. Plecak. Przedszkole. Rozstanie. Nowe zasady. Grupa dzieci. Hałas. Polecenia dorosłych. Siedzenie przy stoliku. […]

Terapeuta integracji sensorycznej bardzo często jest jednym z pierwszych specjalistów, który ma możliwość obserwowania dziecka w tak wielu obszarach jednocześnie. Podczas diagnozy analizujemy nie tylko sposób przetwarzania bodźców sensorycznych, ale również rozwój motoryczny, napięcie mięśniowe, koordynację ruchową, uwagę, komunikację, funkcjonowanie społeczne, regulację emocji czy sposób nawiązywania relacji.

To właśnie dlatego do gabinetów integracji sensorycznej trafiają dzieci z bardzo różnorodnymi trudnościami. Rodzice zgłaszają problemy z koncentracją, nadruchliwością, wybiórczością pokarmową, niechęcią do rysowania, opóźnieniem rozwoju mowy czy trudnościami szkolnymi. Nierzadko słyszymy pytanie: „Czy to wszystko może wynikać z zaburzeń integracji sensorycznej?”

Odpowiedź brzmi: czasami tak, ale nie zawsze tylko z zakresu integracji sensorycznej.

Choć zaburzenia przetwarzania sensorycznego mogą wpływać na wiele obszarów funkcjonowania dziecka, nie wyjaśniają wszystkich obserwowanych trudności. Część objawów może wskazywać na współwystępujące zaburzenia neurorozwojowe, problemy neurologiczne, ortopedyczne, okulistyczne czy emocjonalne. W takich sytuacjach terapia integracji sensorycznej stanowi ważny element wsparcia, jednak nie powinna być jedyną formą postępowania.

Jedną z najważniejszych kompetencji doświadczonego terapeuty SI jest umiejętność rozpoznania momentu, w którym należy poszerzyć diagnostykę i zaproponować rodzicom konsultację z innym specjalistą. Nie świadczy to o braku kompetencji terapeuty, lecz o jego odpowiedzialności i całościowym spojrzeniu na rozwój dziecka.

Poniżej przedstawiam najczęstsze sytuacje, które moim zdaniem powinny wzbudzić szczególną czujność terapeuty integracji sensorycznej.

W dalszej części artykułu przeczytasz:

Nadmierna ruchliwość i problemy z koncentracją – kiedy myśleć o ADHD?

Zachowania sugerujące zaburzenia ze spektrum autyzmu

Niepokojące napięcie mięśniowe i rozwój ruchowy

Odruchy pierwotne i niedojrzałość neuromotoryczna – kiedy warto pogłębić ocenę?

Kiedy warto skierować dziecko do ortopedy?

Trudności z jedzeniem i funkcjami oralnymi

Trudności emocjonalne wykraczające poza profil sensoryczny

Objawy neurologiczne wymagające pilnej konsultacji

Trudności wzrokowe

Trudności słuchowe – kiedy skierować dziecko do audiologa lub neurologopedy lub na badanie przetwarzania słuchowego?

Podsumowanie

Jeszcze kilkanaście lat temu słowa „Mamo, nudzi mi się” najczęściej oznaczały początek samodzielnego poszukiwania zajęcia. Dziś coraz częściej stają się sygnałem alarmowym dla rodziców, którzy natychmiast zaczynają proponować kolejne aktywności, wyciągać gry planszowe, organizować wyjście na plac zabaw lub wręczać dziecku telefon czy tablet. Współczesne dzieci dorastają w świecie pełnym bodźców i atrakcji, a dorośli […]

Aktywności przedsionkowo-proprioceptywne przeciw sile grawitacji stanowią jeden z kluczowych elementów terapii integracji sensorycznej według koncepcji A. Jean Ayres (ASI – Ayres Sensory Integration®). Ich głównym celem jest wspieranie rozwoju zdolności do utrzymywania postawy ciała, planowania ruchu oraz efektywnego funkcjonowania w codziennych aktywnościach. Działania te angażują jednocześnie układ przedsionkowy, odpowiedzialny za równowagę i orientację przestrzenną, oraz […]

Posiadanie dziecka jedzącego wybiórczo stanowi ogromne wyzwanie dla większości rodziców. Ogromny lęk o zdrowie i rozwój dziecka, strach jak poradzi sobie w żłobku, przedszkolu, a potem w szkole. Czy pojedzie na szkolną wycieczkę, czy będzie w stanie wyjechać na letni obóz? To również obawa, co powiedzą inni, jak mnie ocenią, czy mnie skrytykują… Lęk, strach, […]